Grote gemeenten eisen actie tegen groeiende berg verpakkingsafval Vier van de grootste gemeente

Vier van de grootste gemeenten van Nederland roepen samen met bedrijven en maatschappelijke organisaties het Rijk op om in te grijpen in de groeiende berg verpakkingsafval uit e-commerce. De position paper, een initiatief van de NVCE (Nederlandse Vereniging Circulaire Economie) en Fair Resource Foundation, waarschuwt dat de hoeveelheid papier en karton blijft stijgen, terwijl Nederland volgens de Europese verpakkingsverordening (PPWR) juist fors moet verminderen. De ondertekenaars pleiten voor maatregelen die hergebruik van verzendverpakkingen stimuleren.

Gemeenten merken de gevolgen direct. De groeiende hoeveelheid karton zorgt voor overvolle containers, zwerfafval en overlast, vooral in stedelijke gebieden met ondergrondse inzamelsystemen. Dat leidt tot miljoenen aan maatschappelijke kosten. Recycling biedt geen oplossing: het vermindert het totale volume verpakkingsafval niet en is zeer energie-, water- en chemicaliën intensief. Recyclingsfabrieken voor papier en karton behoren tot de grootste industriële uitstoters van CO₂ en stikstof in Nederland.

Nieuwe Europese verpakkingswetgeving (PPWR) verplicht Nederland om verpakkingsafval te verminderen, vijf procent minder in 2030 en vijftien procent in 2040. De praktijk gaat de andere kant op. Het volume papier en karton stijgt, vooral door de groei van e-commerce. In 2024 werden circa 606 miljoen pakketten verstuurd, goed voor ongeveer 87 miljoen kilo verpakkingsafval, waarvan 84 miljoen kilo karton. Karton is in de PPWR uitgezonderd van de hergebruiksdoelstellingen, waardoor de prikkel om dit afval te verminderen ontbreekt.

Onderzoek in opdracht van Rijkswaterstaat toont aan dat herbruikbare verzendverpakkingen kansrijk zijn om afval te verminderen. Met geconsolideerde inzameling levert hergebruik al na één keer minder materiaalgebruik en afval op, en vanaf drie keer een besparing van CO₂-uitstoot en watergebruik. Een groeiende groep webwinkels en verpakkingsbedrijven werken al via een dergelijk systeem voor B2C. Consumenten zijn er klaar voor: wanneer de keuze wordt aangeboden, kiest ongeveer 24 procent actief voor een herbruikbare
verpakking.