Nieuw onderzoek toont: jaarlijks duizenden tonnen afval in de Rijn

Volgens nieuw onderzoek stroomt er ieder jaar een enorme hoeveelheid afval via de Rijn richting de Noordzee, veel meer dan eerder werd gedacht. Wetenschappers en vrijwilligers onder leiding van de Universität Bonn hebben met behulp van een drijvende afvalval in Keulen gedurende een jaar gemeten hoeveel rommel er door de rivier meegevoerd wordt. 

In de periode van november 2022 tot november 2023 werden met deze val ruim 17 500 stukken afval gevangen, met een droge massa van bijna 2 000 kilogram. Op basis van die vangst hebben de onderzoekers de totale hoeveelheid afval die de Rijn jaarlijks transporteert geschat. 

Uit de extrapolaties blijkt dat de Rijn tussen ongeveer 3 000 en 4 700 ton afval per jaar meeneemt naar de Noordzee. Hiervan bestaat een groot deel uit zogeheten macrolitter—stukken afval groter dan één centimeter. Ongeveer 446 tot 697 ton daarvan is plastic, wat veel meer is dan eerdere schattingen op basis van incidentele metingen. 

Door het continu verzamelen en wegen van afval konden de onderzoekers laten zien dat dit probleem structureel is en waarschijnlijk grotere impact heeft op het milieu dan tot nu toe werd aangenomen. Veel van het afval komt uit consumentengebruik, zoals verpakkingen en drankflessen, maar ook materialen zoals vuurwerkresten en sigarettenafval spelen een rol. 

De onderzoekers benadrukken dat zulke lange termijnmetingen — in samenwerking met citizen scientists — belangrijk zijn om betrouwbare schattingen te krijgen van de hoeveelheid afval die via grote Europese rivieren, zoals de Rijn, in zee terechtkomt, en om effectief beleid en opruimacties te kunnen ontwikkelen.